SẤM TRẠNG TRÌNH - GIAI THOẠI VỀ TRẠNG LÚC SINH THỜI: 7. Với chúa Nguyễn : HOÀNH SƠN NHẤT ĐÁI, KHẢ DĨ DUNG

7. Với chúa Nguyễn : HOÀNH SƠN NHẤT ĐÁI, KHẢ DĨ DUNG
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm
Sau khi nhà Lê bị Mạc Đăng Dung chiếm ngôi, Nguyễn Kim con Nguyễn Hoàng Dụ, một võ tướng đen Lê Chiêu Tông trốn sang Lào, được vua Lào cho nương náu ở xứ Cẩm Châu thuộc trấn Nam Phủ, tỉnh Thanh Hoá. Năm Quí Ty (1532), Kim lập con út vua Chiêu Tông lên làm vua, gọi là vua Trang Tông.

Trong việc mưa đồ đại sự, Kim thu nạp một kiện tướng thảo dã anh hùng ở tỉnh Thanh Hoá: Trịnh Kiểm.
Năm Canh Tý ( 1540) Nguyễn Kim tiến đánh Nghệ An, Hai năm sau, quân Trang Tông tiến ra Thanh Hoá, rồi năm sau nữa ( 1543), Kim nắm hẳn được Nghệ An và thu phục được cả Tây Đô (Thanh Hoá). Năm ất Ty (1545) Nguyễn Kim ngộ độc, mất. Bình quyền về tay Trịnh Kiểm.
Bấy giờ, Việt Nam chia hai: Từ Sơn Nam đổ ra thuộc ảnh hưởng nhà Mạc, gọi là Bắc Triều; từ Thanh Hoá trở vào là khu vực nhà Lê hay Nam Triều.
Trịnh Kiểm thay Nguyễn Kim, giúp nhà Lê Trung hưng, nắm trọn quyền bính trong tay. Vì tính đa nghi, Trịnh Kiểm đã giết em vợ là Nguyễn Uông. Nguyễn
Hoàng, em Nguyễn Uông, con Nguyễn Kim, sợ bị hại, sai người đến hỏi kế Cụ. Cụ chỉ đàn kiến ở hòn non bộ, mỉm cười nói:

“Hoành Sơn nhất đái, khả dĩ dung thân(l)
Nghĩa là "Hoành Sơn một dải, có thể dung thân".

Theo lời, Nguyễn Hoàng xin đi trấn thủ Thuận Hoá phía Nam dãy Hoành Sơn. Quả nhiên mối ngày một thịnh, đề rồi mở mang ra cơ nghiệp nhà Nguyễn, truyền nối lâu dài...

 
Theo Nguyễn Nghiệp - Trạng Trình sấm và ký
Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin 1997
Chú thích:
(l) Có bản chép là: Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân

Sưu tầm và đăng bài: Nhữ Đình Văn