03:04 EST Thứ năm, 15/11/2018

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Văn học – Nghệ thuật

PHONG VIỆP QUẬN CÔNG CHẾ VĂN - Thượng Thư Nhữ Đình Toản soạn

Thứ ba - 18/09/2012 03:33
Phiên âm
PHONG VIỆP QUẬN CÔNG CHẾ VĂN
THƯỢNG THƯ NHỮ ĐÌNH TOẢN SOẠN
 

Nghi môn và Đền thờ Việp Quận Công Hoàng Ngũ Phúc - thuộc  thôn Tân Phượng, xã Tân Mỹ, huyện  Yên Dũng, Băc Giang. Ảnh sưu tầm
 
Duy hoàng hiệu niên nguyệt nhật
Thuận thiên thừa vận
Hoàng thượng nhược viết
 
Ác càn phù nhi ngự lịch, tư khôi hữu chỉ ư phong cương; tích sư mệnh dĩ chính công, dung cử vô tư chi huệ điển. Quyến nãi phi thường chi huân phiệt, nghi gia bất thứ chi thù vinh.
 
Cụ quan mỗ Kinh Bắc vĩ nhân, Nhật Nam thạc đức. Thiệp liệp cổ kim thư sử, yên vi sưu Nhị Dậu chi tàng; giảng ma văn võ thao linh, uyên áo lĩnh thất thiên chi di phạm. Thúc phát tự hài vu ngộ hạng, phệ phu dĩ kết vu thù tri. Lưỡng sai bồi chính phủ binh phiên, thanh cần địch đương quan chi pháp; tứ thị lĩnh sư bộ tốt, trí dũng ưu ngự chúng chi tài. Nhập vi phụ đức chi lý thần, xuất tác lập công chi lương tướng. Khoảnh dĩ biên phương đa cảnh, tỷ tương tướng sĩ tồ chinh. Quân nhất thúc nhi nhung luật nhất tuân, thủy lục chi tinh kì biến sắc; binh lũy hợp nhi tiệp âm lũy tấu, bắc nam chi thảo mộc tri danh. Tiên nhân chi thắng lộng nhập huyền, hứa quốc chi tinh trung quán bạch. Hoãn cấp hội đương tứ diện, mã thủy tùy động tĩnh dĩ đông tây; trọng khinh du hệ nhất thân, nhân tình thị khứ lai nhi hân thích. Quân thanh trấn thiên nam chi thời vũ, tướng lược huệ mạc bắc chi xuân lôi. Thông lân sổ cá hung cừ, cỗ hễ nhi hậu tiên phục chất; sơn trọng kỉ trùng bích lũy, chỉ huy nhi hân tịch thành hôi. Đãng bình hiển hữu hoàn công, an tập canh gia huệ chính, Tương tam trấn xướng kính chi điểm đảng, giải giáp hoàn lương; sử thập niên quán bôn chi hoang tưu, phi lai kiến hộ. Chủng chủng chi chiến công khả lục, ban ban chi tướng lệnh thị quan. Xa truyền nhi phát bạch tái đồ, đại úy lai tô chi vọng; sư đáo nhi mao nghê án đổ, doãn phu tồ định chi tâm. Thác phần tĩnh thử tam thùy, lao nhược hất sổ nẫm. Vị dư tuyên đức mạc nhữ tranh công ?
Trẫm thùy củng ngưỡng thành, ưu cần cầu lí. Lại vương thượng tổng tề quân chính, đặc thần chỉ thụ ư uyên du; gia tướng quân triệu mẫn nhung công, tảo phó tránh thành chi chí ý. Sách huân doanh đại, chiếu tước nghi long. Thị dụng, tiến trắc thượng công, vinh thiêm hoàn thuy, vu dĩ chiếu dị quyến, vu dĩ biểu thù ân. Ô hô! Cao trật đạp nguyên huân, ma lệ thức công ư chỉ thạch; dư khánh thùy hậu duệ, sủng hưu vĩnh chỉ ư sơn hà. Thận nãi lệnh danh, tán dữ thịnh liệt.
Khâm tai.
 
Dịch nghĩa

BÀI CHẾ PHONG VIỆP QUẬN CÔNG(1)
THƯỢNG THƯ NHỮ ĐÌNH TOẢN SOẠN
Ngày tháng năm hoàng diệu
Thuận thiên thừa vận
Hoàng Thượng viết rằng
 
Nắm vững đạo trời mà cai trị, dốc lòng tính mở mang bờ cõi; ban mệnh vua để sửa sang công việc, gắng sức ban ân điển vô tư. Yêu mến danh gia vọng tộc tài ba, ban thêm vinh hoa tước lộc không gì sánh nổi.
Viên quan này là người tài đất Kinh Bắc, là người hiền đức ở Nhật Nam(2). Am tường sử sách cổ kim, ráng sức sưu tầm sách quý được chôn nơi Nhị Dậu(3), nghiền ngẫm văn võ lược thao, thấu hiểu sâu sa khuôn phép thất thiên còn truyền lại. Tuổi trưởng thành(4) tự tiến vào ngõ hẹp(5), việc tịnh thân tỏ rõ trí thông minh(6). Hai lần sai quản phủ dẹp phiên, phép làm việc thanh liêm chuyên cần vượt xa quan chức khác; bốn lần phụng lệnh dẫn quân thủy bộ, tài trí dũng siêu phàm hơn hẳn chúng nhân. Khi nhập thì là vị hiền thần giúp cho wcs tốt, khi xuất liền làm bậc tướng giỏi lập công.
Vụt chốc biên cương có biến, sai khiến tướng sĩ quyết tử tiến công. Quân vừa ra lệnh mà luật nhung nhất tuân theo, cờ xí quân thủy quân bộ thay màu(7), binh mấy lần hợp mà tin thắng lớn liên tiếp tầu về, cỏ cây khắp bắc nam đều biết tiếng. Chiến thắng hơn người huyền diệu vô cùng, lòng trung với nước sắt son trong trắng. Lúc mau lúc chậm phải đương bốn mặt, ngựa tướng(8) tùy động tĩnh mà đi đông tới tây; bên trọng bên khinh gắn bó một thân, nhân tình nhìn đến di mà vui buồn sướng khổ. Danh tiếng vang dội như cơn mưa lớn ứng thời ở trời nam, tài thao lược ban ơn cho dân như tiếng sấm mùa xuân nơi sa mạc phương bắc. Đường xếp san sát ngòi sâu, quay đầu nhìn mà trước sau quân giặc rơi đầu(9); nuia hiwwme mấy trùng thành lũy, chỉ huy tiến công mà sáng chiếu đánh tan thành tro bụi. Cảnh thái bình huy hoành lập nên công lớn, an tâm tập hợp thi hành thêm nhân chính. Đem đảng giặc chiếm nơi ngõ hẻm ở ba trấn giải giáp hoàn lương; giúp nơi hoang vu cỏ mọc mười năm cỏ vén lúa thấy làng xóm nhà cửa. Chiến công đầy rẫy được nghi vào sử sách, tướng lệnh nghiêm minh đáng được ngưỡng mộ. Xe quay đi mà phụ lão(10) đầy đường, ra sức úy lạo hi vọng sống yên bình của dân chúng(11), quân tới mà già trẻ an cư, thành thực vooov về tâm trạng lo lắng của người dân. Trừ loạn bình định ba cõi tranh công với khanh ?
Trẫm cúi đầu mong đợi thành công, vô cùng lo lắng cầu theo thiên lí. Nhờ vương thượng nắm quân chính, được thần linh đặc ý ban cho đạo lớn; may có tướng quân lập nên chiến công hiển hách, sớm đã mang lòng thành kính hết lòng làm việc. Chiến thắng lẫy lừng, ban chiếu thưởng cho tước lộc hiển vinh. Cho nên, cho thắng lên bậc thượng công, thưởng thêm ngọc Hoàn(12), để tỏ lòng yêu mến đặc biệt, để biểu thị ân huệ lớn lao. Ôi! Tước cao báo đền công lớn, rèn luyện công hầu trong gian khó; phúc thừa truyền cho đời sau, điều tốt mãi dành cho sông núi(13). Thận trọng viết ra lệnh này, giúp cho cơ nghiệp thêm hưng vượng.
Khâm sai
 
Chú thích:

1. Chỉ Hoàng Ngũ Phúc (1713-1775) là danh tướng thwoif Lê mạt trong lịch sử Việt Nam. Ông quê ở xã Phụng Công, huyện yên Dũng (Bắc Giang, Việt Nam), có công lớn trong việc đánh dẹp các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài và là tổng chỉ huy cuộc Nam tiến đánh Đàng Trong. Mở mang đất Bắc Hà tới Quảng Nam. Hoàng Ngũ Phúc xuất thân là hoạn quan, nổi tiếng là người có nhiều mưu kế.
2. Nhật Nam: phương nam mặt trời, chỉ nước ta.
3. Chỉ hai ngọn núi ở phía Tây Bắc tỉnh Hồ Nam là Đại Dậu và Tiểu Dậu, trên núi có huyệt động lưu giữ cả ngàn cuốn sách thời Tần.
4. Thúc phát: trẻ em xưa 15 tuổi búi tóc gọi là thúc phát.
5. Chắc ám chỉ chuyện làm hoạn quan.
6. Phệ phu: quẻ Phệ hạp trong kinh Dich có câu “Phệ phu diệt tị” (cắn da dựt mũi) – chỉ việc làm thái giám.
7. Chỉ tài cầm quân xuất chúng của Hoàng Ngũ Phúc, quân lệnh nghiêm minh.
8. Mã thủ: thời xưa chiến trận quân nhìn hướng đầu ngựa của chủ tướng để biết bề tiến thoái.
9. Phục chất: đời Tần Hán kẻ bị xử tử hình thường bị chém ngang lưng.
10. Phát bạch: chỉ người già tóc bạc.
11. Lai tô: đang sống trong đau khổ, hi vọng được trùng sinh
12. Đời Chu chia ra 6 loại ngọc chỉ phẩm tước thứ bậc, ngọc Hoàn tượng trưng cho chức công.
13. Chỉ thạch: hòn đá mài dao, ám chỉ sự rèn luyện trong khó khăn.

Sưu tầm: Nhữ Đình Văn (st từ "Di sản văn chương Văn Miếu - Quốc Tử Giám")

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

Bài 3: LỜI CẢM ƠN

    LỜI CẢM ƠN   Để đáp ứng cho các  hoạt động của Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam như: - Thăm viếng “vấn Tổ, tìm Tông”, giao lưu  giữa Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam với các địa phương, tìm hiểu truyền thống, cội nguồn để viết bài giới thiệu về họ Nhữ các nơi; - Duy...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091