13:06 EDT Thứ hai, 29/05/2017

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Văn học – Nghệ thuật

Lễ tế Đinh tại Quốc Tử Giám vào mùa xuân, kính ghi một luật - Tác giả Nhữ Công Chân

Thứ hai - 08/10/2012 01:57

Khuê văn các - Quốc tử giám Hà Nội, nơi các  nho sỹ bình thơ. Ảnh sưu tầm 
 
Nhữ Công Chân 汝公瑱 (1751-1805)[1]  Người xã Hoạch Trạch huyện Đường An, nay thuộc thôn Hoạch Trạch, xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Đỗ Hoàng giáp, Thiếu tuấn khoa thi Đinh sửu, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 33 (1772). Ông là con tiến sĩ Nhữ Đình Toản, cháu nội tiến sĩ Nhữ Đình Hiền, chắt nội tiến sĩ Nhữ Tiến Dụng. Ban biên tập xin giới thiệu một bài thơ của Cụ (nguồn: Sách Tủ sách 1000 năm Thăng Long "Di sản văn chương văn Miếu - Quốc Tử Giám" NXB Hà Nội 2010 và Tạp chí Hán Nôm số 4 (101), 2010).
 

仲春國子監丁祭恭紀一律
國子儀文賁,
春丁祀事欽。
雲韶清陟降,
俎豆肅來歆。
覆幬如天地,
隆崇自古今。
宮牆千仞邃,
江漢望中深。

 
Phiên âm:
 
Trọng xuân Quốc Tử Giám đinh tế cung kỷ nhất luật
Quốc Tử nghi văn bí,
Xuân đinh tự sự khâm.
Vân thiều thanh trắc giáng,
Trở đậu túc lai hâm.
Phúc trù như thiên địa,
Long sùng tự cổ câm.
Cung tường thiên nhận thuý,
Giang Hán vọng trung thâm.


 

Một phần thác bản Văn bia đề danh tiến sĩ khoa thi Đinh sửu, niên hiệu Cảnh Hưng thứ 33 (1772), Văn Miếu Quốc - Tử Giám Hà Nội. Khoa thi Cụ Nhữ Công Chân đỗ Thiếu tuấn, Hoàng Giáp, Cụ Nhữ Công Toản (cha của Cụ Nhữ Công Chân) là người sửa bài ký văn bia khoa thi này. Ảnh sưu tầm từ Viện Nghiên cứu Hán Nôm.
 
 Dịch nghĩa:

Lễ tế Đinh ở Quốc Tử Giám giữa xuân, kính ghi một bài thơ luật
Nghi lễ ở Quốc Tử Giám thật rực rỡ
Việc thờ cúng buổi tế Đinh mùa xuân rất kính cẩn
Mây Thiều trong xanh đang trắc giáng nhập thần
Đồ tế lễ cẩn thận kính dâng thần đến hâm hưởng
Màn che rộng như trời đất
Lễ long trọng từ xưa nay
Nhà học cung tường sâu ngàn nhận
Nhìn về Giang Hán thăm thẳm

Dịch nghĩa: (theo sách “Tủ sách 1000 năm Thăng Long: Di sản văn chương Văn Miếu – Quốc Tử Giám” NXB Hà Nội 2010)

Lễ tế Đinh tại Quốc Tử Giám vào mùa xuân, kính ghi một luật
Nghi lễ ở Quốc Tử Giám, cái Văn thật rực rỡ nghiêm trang
Việc hành lễ trong buổi tế Đinh vào mùa xuân rất kính cẩn
Mây Thiều trong xanh, đang trắc giáng nhập thần
Đồ tế lễ (trở đậu) xếp đặt cẩn thận, kính dâng Thần đến hâm hưởng
Màn che rộng như trời đất
Ấy là cái lễ long trọng tôn sùng bậc Thánh đã có từ thời xưa
Nhà học cung tường sâu ngàn nhận
Ở Giang Hán mà vẫn ngóng vọng vào đất Trung Nguyên thăm thẳm.

Dịch thơ:
Lễ tế Đinh ở Quốc Tử Giám giữa xuân, kính ghi một bài thơ luật
(Người dịch: Phan Văn Các)
 
Quốc Tử văn chói lọi
Xuân Đinh tế rỡ ràng
Mây Thiều đang trắc giáng
Mâm cỗ thật nghiêm trang
Màn rộng như trời đất
Lễ trọng xưa nay vang
Cung tường ngàn nhận thẳm
Nhìn sâu hút Hán Giang.
Nguồn: "Tạp chí Hán Nôm số 4 (101), 2010" và
sách "Di sản văn chương văn Miếu - Quốc Tử Giám"
Chú thích (của www.honhuvietnam.com):
[1] Nhữ Công Chân (1751-1805): Chữ tên của Cụ có nhiều cách phiên âm nên có sách dịch âm là Chân, có sách dịch âm là Trấn, Chấn, sách triều Nguyễn dịch âm là Điền. Theo tôi tên Cụ là Trấn là đúng hơn cả (sẽ có một bài riêng về vấn đề này). Trong bài này tôi lấy nguyên phiên âm tên theo tài liệu nguồn. 
Theo gia phả dòng tộc và trao đổi của Ông trưởng họ Nhữ Đình Hoạch thì Cụ Nhữ Công Chân không rõ ngày tháng năm mất, không ghi chép mộ phần ở đâu ? Qua tìm các tài liệu, sách sử, đặc biệt cuốn "Quốc sử di biên" của Phan Thúc Trực viết vào đầu triều Nguyễn (Viện sử học, Viện khoa học xã hội Việt Nam - nhà XB VH-TT 2009) trang 93 ghi:
"Ất Sửu năm thứ 4 (1805), Thanh, Gia Khánh năm thứ 10...
Mùa thu, tháng 7, mồng 10, bắt đầu đặt viên Đông đường và viên Tây đường ở các phủ...
Các huyện thuộc phủ Thường Tín và phủ Khoái Châu bị nước lụt...
Hoàng giáp đời Lê cũ là Nhữ Công Điền mất"

(các sách sử triều Nguyễn đều viết tên Cụ Chân thiếu một nét và dịch là Điền)
Qua tài liệu trên có thể khảng định Cụ Nhữ Công Chân mất vào trung hoặc hạ tuần của tháng 7 năm 1805 - mất sau ngày mồng 10 tháng 7 năm 1085.


Sưu tầm: Nhữ Đình Văn
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

BÀI 1: Trang thông tin điện tử HỌ NHỮ VIỆT NAM - Website www.honhuvietnam.com

>BÀI 2: TÀI TRỢ, ĐÓNG GÓP CHO HOẠT ĐỘNG CUẢ HỘI ĐỒNG DÒNG HỌ   Hà Nội, Ngày 01/03/2012 Kính chào các bạn đọc ! Trang Thông tin điện tử Họ Nhữ Việt Nam www.honhuvietnam.com, (.org) do Hội Đồng dòng họ Nhữ Việt Nam quản trị và điều hành. Việc xây dựng và phát triển...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091