01:56 ICT Thứ tư, 20/09/2017

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Văn học – Nghệ thuật

Công trình phục dựng và công diễn vở nhạc kịch "Cô Sao" của nhạc sĩ Đỗ Nhuận

Thứ ba - 27/11/2012 21:12

HỘI NHẠC SĨ VN – DÀN NHẠC GIAO HƯỞNG VN – NHÀ HÁT NHẠC VŨ KỊCH VN
 

Nhạc sĩ Đỗ Nhuận (1922 - 1991) – Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật (đợt I). Ông là Tổng thư ký đầu tiên của Hội Nhạc sĩ Việt Nam khóa I và II từ 1958 đến 1983, một trong những cánh chim đầu đàn của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Đỗ Nhuận sinh ngày 10 tháng 12 năm 1922 tại làng Vạc (nay là thôn Hoạch Trạch), xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Rời quê hương từ thuở niên thiếu, Đỗ Nhuận cùng gia đình sống nhiều năm tại thành phố cảng Hải Phòng, nơi đây ông đã tiếp xúc được với những kiến thức âm nhạc đầu tiên. Năm 14 tuổi, Đỗ Nhuận tham gia hướng đạo sinh, hát những ca khúc Pháp và châu Âu. Ông cũng tự học âm nhạc dân tộc và biết chơi sáo trúc, tiêu, đàn nguyệt, đàn tứ, đàn bầu. Sau đó, khi âm nhạc cải cách bước đầu nhen nhóm, Đỗ Nhuận cũng bắt đầu tiếp xúc với tân nhạc, học đàn guitar, banjo, kèn harmonica và ghi âm. Sau ông còn học thêm violon,baian với các nhạc công người Nga lưu vong ở Hà Nội.

Năm 1939, Đỗ Nhuận sáng tác ca khúc đầu tay vào tuổi 17, bản Trưng Vương, nhân ngày kỷ niệm Hai Bà Trưng ở tỉnh Hải Dương. Trưng Vương được phổ biến rộng rãi và đã xuất bản ngay trong năm đó. Tiếp theo, từ cảm hứng lịch sử, ông soạn nhiều ca khúc như: Chim than, Lời cha già, Đường lên ải Bắc... là cơ sở soạn nên vở ca cảnh Nguyễn Trãi - Phi Khanh gồm 3 ca khúc Chim than, Lời cha già, Đường lên ải Bắc được ông viết trong hai năm 1940, 1941.

Thời gian đó, Đỗ Nhuận cũng bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1943, vì in và rải truyền đơn tuyên truyền cho cách mạng nên ông bị bắt giam vào nhà lao Hải Dương, rồi đưa lên Hỏa Lò và sau bị đày lên Sơn La. Thời gian trong tù, Đỗ Nhuận đã viết nhiều bài hát cách mạng như: Hận Sơn La, Du kích ca…

Đỗ Nhuận cũng là nhạc sĩ đầu tiên trong thế hệ của ông được đào tạo bài bản, ông được cử đi học tại Nhạc viện Tchaikovsky từ năm 1959 đến 1962. Ông là một trong những người đặt nền móng cho thể loại nhạc kịch Việt Nam (Opera). Năm 1965, Đỗ Nhuận cho ra đời vở nhạc kịch đầu tiên “Cô Sao”, rồi sau đó là “Người tạc tượng” (1974), “Nguyễn Trãi” (1982).

Trước đó, ông đã sáng tác các vở ca kịch (Operete) như: Cả nhà thi đua, Sóng cả không ngã tay chèo, Anh Pǎn về bản, Hòn đá. Và những năm tiếp theo (1970 – 1980) là các vở: Chú Tễu, Ai đẹp hơn ai, Trước giờ cưới, Quả dưa đỏ... Đỗ Nhuận còn có những tác phẩm khí nhạc như “Vũ khúc Tây Nguyên” cho violon và dàn nhạc... Nhưng tên tuổi ông vẫn gắn bó với những ca khúc nổi tiếng qua các thời kỳ từ 1943 với: Chiều tù, Côn Đảo, Hận Sơn La, Tiếng gọi tù nhân, Viếng mồ tử sĩ, Du kích ca, Đoàn lữ nhạc, Áo mùa đông, Nhớ chiến khu... đến Tiếng súng Nam Bộ (1946), Du kích Sông Thao, Bé yêu già Hồ (1948), và đặc biệt là chùm ca khúc: Hành quân xa, Trên đồi Him Lam, Chiến thắng Điện Biên (1954)…

Sau hòa bình 1954, Đỗ Nhuận tiếp tục sáng tác và có mặt trong lĩnh vực thanh nhạc và khí nhạc, nổi bật là những tác phẩm như: Việt Nam quê hương tôi, Trai anh hùng gái đảm đang, Vui mở đường, Đường bốn mùa xuân, và các tác phẩm khí nhạc như: Khúc biến tấu trên chủ đề dân ca cho flute và piano Mùa xuân trên rừng (1963), tứ tấu đàn dây Tây Nguyên (1964), ba biến tấu cho violon và piano (1964), tổ khúc giao hưởng Điện Biện (1965), giao hưởng thơ Đimit'rov (1981)... Ngoài ra, còn phải kể đến kịch múa rối Giấc mơ bé Rồng (1968), kịch múa Mở biển (1973) và nhạc nền trong các phim tài liệu và phim truyện: Chiến thắng Điện Biên (1954), Nguyễn Vǎn Trỗi (1965), Mở đường Trường Sơn (1972), Lǎng Bác Hồ (1975).

Các Giải thưởng:

- Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật (đợt I)

- Huân chương Độc lập hạng Nhì và nhiều Giải thưởng, Huân, Huy chương cao quí khác.

GIỚI THIỆU TÓM TẮT VỀ NHẠC KỊCH (OPERA) “CÔ SAO”Nhạc kịch (Opera) “Cô Sao” là vở nhạc kịch đầu tiên của nền âm nhạc Cách mạng Việt Nam thế kỷ XX. Nhạc sĩ Đỗ Nhuận đã sáng tác vở Nhạc kịch này trong thời gian từ năm 1960 đến 1963 và lần đầu tiên công diễn tại Thủ đô Hà Nội nhân dịp niệm 20 năm Quốc khánh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1965).

Bắt nguồn cảm xúc từ câu thơ đầy tính triết lý sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh:

“Trên đời ngàn vạn điều cay đắng

Cay đắng chi bằng mất tự do”

Tác giả đã sáng tác vở Nhạc kịch “Cô Sao” với chủ đề cách mạng giải phóng con người.

Nội dung

Tây Bắc vào những năm trước Cách mạng tháng Tám 1945, con người nơi đây sống kiếp lầm than, cơ cực dưới ách cai trị của bọn thực dân, quan lang, phìa tạo... cùng bao hủ tục lạc hậu. Cô Sao (A Sao), người con gái Thái xinh đẹp như cây măng rừng, mồ côi cha mẹ, nhưng đã phải đối đầu với bao tai ương nghiệt ngã và bất công nơi rừng núi Sơn La âm u. Thân phận A Sao nằm trong mưu mô của mụ vợ ba tên Công sứ Pháp. Cô Sao bị vu cho là có ma Cà rồng trong người. Theo hủ tục của người xưa cô phải sống cô độc, xa lánh dân bản, một mình lẻ loi trong khu rừng gần nhà tù Sơn La. Tại đây, A Sao được anh Hà – một người tù chính trị và chị Vân – cán bộ hoạt động bí mậtgiác ngộ về lòng yêu nước, chí căm thù giặc. A Sao dần dần thoát khỏi tâm lý sợ hãi, hoang mang.

Thế thời thay đổi, Phát xít Nhật chiếm đóng Đông Dương, lăm le hất cẳng thực dân Pháp. Mụ Ba bỏ tên Công sứ Pháp, câu kết với Tri Châu Đèo Văn Hung bầy trò hóa kiếp ma cho A Sao, rồi đốt nhà cô, bắt cô vào đội xòe mua vui cho bọn quan lang. Bị tên Đen (tay sai thân Nhật) tán tỉnh, mua chuộc, dọa nạt, A Sao đã cương quyết kháng cự và tìm đường trốn thoát. Được cụ Sình (cơ sở cách mạng - người dân tộc Mông) chỉ đường lên núi Phượng Hoàng đến với Cách mạng.

Một ngày xuân đẹp trời năm 1946, trong đoàn quân giải phóng Sơn La, A Sao và anh Hà vui mừng gặp lại nhau, cùng hát chung bài ca “Bầu trời đã hết sương mờ, có tiếng ca hòa tiếng thơ núi ngàn. Bên nhau niềm tin chiến thắng, phá tan kiếp gông xiềng ngục tù...”. Tây Bắc đã được hồi sinh như một miền thiên nhiên huyền thoại trong nhịp xòe và giai điệu dân ca của các dân tộc anh em: Kinh, Thái, Tày, Mông... Trong ngày vui đồng bào Tây Bắc hướng về miền Nam ruột thịt, Sao tiễn anh Hà cùng đoàn quân đi giải phóng miền Nam giành độc lập tự do cho Đất nước.

Lịch sử vở diễn

“Cô Sao” được công diễn lần đầu tiên năm 1965 do Nhà hát Giao hưởng Nhạc vũ kịch Việt Nam dàn dựng nhân kỷ niệm 20 năm ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tại Nhà hát Lớn, Hà Nội.

Năm 1976, sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất, vở nhạc kịch “Cô Sao” được dàn dựng lại với một phiên bản mới ngắn gọn hơn. Cả hai lần công diễn trên đều do Nhà hát Giao hưởng - Nhạc vũ kịch Việt Nam dàn dựng, với các đạo diễn, chỉ huy dàn nhạc, họa sĩ, biên đạo múa… tên tuổi như: đạo diễn Võ Bài, Văn Hà, chỉ huy dàn nhạc Trần Quý, Đỗ Dũng, An Ngọc, họa sĩ Bùi Huy Hiếu, Trần Mậu, biên đạo múa Nguyễn Việt, Đoàn Long cùng các ca sĩ nổi tiếng như: Ngọc Dậu, Kim Định, Thúy Hà, Hoàng Hoa (vai Sao), Quang Hưng, Quý Dương (vai Hà), Trần Hiếu, Hoàng Ban (vai cụ Sình), Viễn Lữ, Tâm Trừng (vai mụ Ba)...

Năm nay - 2012, tròn 90 năm ngày sinh của nhạc sĩ Đỗ Nhuận, cũng là năm kỷ niệm 55 năm thành lập Hội Nhạc sĩ Việt Nam (1957 – 2012). Nhạc sĩ Đỗ Nhuận nguyên là tổng thư ký đầu tiên của Hội trong suốt 2 nhiệm kỳ I và II (1957 – 1983). Được sự nhất trí của lãnh đạo 3 đơn vị nghệ thuật là: Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam, trong quý 3 và quý 4 năm 2012, công trình nghệ thuật “Cô Sao” sẽ được khởi công dàn dựng mới, với sự khôi phục tổng phổ, biên tập, bổ sung phối khí của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân.

Ê-KÍP SÁNG TẠO

 

Chỉ huy chính
Ngài Tetsuji Honna -

Giám đốc âm nhạc và chỉ huy chính của Dàn nhạc Giao

hưởng Việt Nam

Đạo diễn sân khấu Huyền Nga – Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam.
Đạo diễn âm nhạc NS Đỗ Hồng Quân
Biên đạo múa NSND Anh Phương
Chỉ huy hợp xướng NSƯT Mạnh Chung
Pianists Huy Phương – Tâm Ngọc
Họa sĩ Nguyễn Sơn - NSƯT Hoàng Hà Tùng
Chỉ huy phục trang Hồng Vân – Ngọc Thúy
Đạo cụ Mạnh Hùng – Đắc Xuân
Âm thanh, ánh sáng Tuấn Anh – Thanh Sơn – Nguyễn Luận
Chỉ huy đêm diễn Mạnh Chung
Chuyển ngữ tiếng Anh Trịnh Lữ
Chuyển ngữ tiếng Nhật Akaia Kato

Cùng tập thể nghệ sĩ, diễn viên Dàn nhạc Giao hưởng VN, Nhà hát Nhạc Vũ kịch VN

 

Hội đồng nghệ thuật
  1. NS Đỗ Hồng Quân - Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam
  2. NSND Nguyễn Anh Phương - Giám đốc Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam
  3. NSƯT Nguyễn Trí Dũng - Giám đốc Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam
  4. NSƯT Ngô Hoàng Quân - Phó Cục Trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Giám đốc sản xuất T.s. - NS Nguyễn Khánh Trình

CÁC NHÂN VẬT

Lò Thị Sao – 19 tuổi - dân tộc Thái

Hồng Hà - 26 tuổi – tù chính trị - dân tộc Kinh

Lò Văn Oon – anh họ của Sao – dân tộc Thái

Bác Cung - tù chính trị lâu năm – dân tộc Thổ

Cụ Sùng A Sình – 60 tuổi – lão du kích lâu năm – dân tộc Mông

Chị Vân - cán bộ giao thông bí mật – dân tộc Kinh

Chị Éng – 21 tuổi - nàng hầu của Tri Châu Đèo Văn Hung

Đèo Văn Hung – 55 tuổi - quan Tri Châu – dân tộc Thái

Mụ Ba – 37 tuổi - vợ ba Công sứ Pháp – dân tộc Kinh

Đen – 28 tuổi – em trai mụ Ba, mật thám Pháp, thân Nhật

Xái – 28 tuổi - lưu manh, tay chân của Đen và mụ Ba

Nô – 30 tuổi - phìa bản, tay chân của Đen và mụ Ba – dân tộc Thái

BẢNG PHÂN VAI

 

NHÂN VẬT CA SĨ GIỌNG
Lò Thị Sao

Thăng Long (kip 1)

Tố Loan (kip 2)

Soprano
Hồng Hà Mạnh Dũng Bariton
Lò Văn Oon Minh Tới Tenor
Bác Cung Kiều Thẩm Bass
Cụ Sình Mạnh Đức Bass
Chị Vân Hương Diệp Mezzo - Soprano
Chị Éng Thu Quỳnh

Soprano II

Đèo Văn Hung Huy Đức Bass
Mụ Ba Vành Khuyên

Soprano

Đen NSƯT Mạnh Chung Tenor
Xái Thanh Sơn Tenor II
Nộ Khánh Cường Bariton

Quần chúng: Hợp xướng 4 bè (Soprano, Alto, Ternor, Bariton-bass) và đoàn múa Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam

Theo www.vnmusic.com.vn

Sưu tầm: Đ.Văn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

BÀI 1: Trang thông tin điện tử HỌ NHỮ VIỆT NAM - Website www.honhuvietnam.com

>BÀI 2: TÀI TRỢ, ĐÓNG GÓP CHO HOẠT ĐỘNG CUẢ HỘI ĐỒNG DÒNG HỌ   Hà Nội, Ngày 01/03/2012 Kính chào các bạn đọc ! Trang Thông tin điện tử Họ Nhữ Việt Nam www.honhuvietnam.com, (.org) do Hội Đồng dòng họ Nhữ Việt Nam quản trị và điều hành. Việc xây dựng và phát triển...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091