10:11 EST Thứ sáu, 22/11/2019

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Tin tức - Báo Chí

Chuyện chiếc chum cổ đình Hoạch Trạch

Thứ năm - 09/08/2012 03:29

Chiếc chum ngô này được cho là chum cổ, có ít nhất 312 năm tuổi
 
Đó là chiếc chum được cho là của tiến sĩ Nhữ Đình Hiền, ông tổ nghề làm lược mang từ Trung Quốc về cung tiến cho làng.
Làng Vạc vốn là ngôi làng cổ có tên Hoạch Trạch xã Thái Học (Bình Giang). Thời phong kiến, làng có một quần thể đình, chùa với kiến trúc độc đáo, lâu đời. Trải qua chiến tranh, ngôi đình bị hư hại, đổ nát, nay chỉ còn chùa. Các đồ thờ trong đình ngoài bức đại tự lớn bằng gỗ có từ khá lâu, còn lại đều là đồ mới. Nhưng ít ai biết trong đình có một chiếc chum cổ bằng sứ được cho là có niên đại khá lâu đời (ảnh). Chiếc chum này được đặt trong hậu cung đình, trên điện thờ thành hoàng làng. Chiếc chum có hình tròn, to cỡ quả bí ngô lớn, có nắp đậy bằng sứ. Bởi vậy, người dân làng Vạc gọi là chum ngô. Mặt trước chum vẽ tùng, trúc, mặt sau vẽ cúc, mai (thuộc tứ quý theo quan niệm của người xưa), men màu xanh lam. Ngoài ra trên chum còn có hình mặt trời, núi, mây. Thân chum có 2 chiếc đầu nghê có vòng xỏ qua. Trải qua thời gian, núm cầm nắp chum đã bị sứt.

Ông Nguyễn Quang Đấu, 86 tuổi, người thôn Vạc cho biết: “Chiếc chum ngô này có từ lâu lắm rồi. Theo các cụ kể lại thì chiếc chum được tiến sĩ Nhữ Đình Hiền đi sứ Trung Quốc mang về cung tiến cho làng. Từ đó, nó được coi như bảo vật, được người dân gìn giữ, truyền qua các đời”. Ông Nhữ Đình Hoạch, Trưởng họ Nhữ thôn Vạc cũng nhận định như vậy. Theo ông Hoạch, năm 1680, mới 21 tuổi Nhữ Đình Hiền đỗ Tam giáp đồng Tiến sĩ khoa thi Canh Thân. Năm (1697-1700), được cử đi xứ Trung Quốc để đàm đạo việc đất đai biên giới, ông đối đáp thông minh khiến triều Thanh nể trọng, đồng ý trả lại vùng biên cương bị lấn chiếm. Lần đi xứ ấy, ông mang về hai chiếc chum sứ, một tiến cho đền Bạch Mã (Hà Nội) và một tiến cho đình làng. Nếu đúng như vậy, căn cứ thời gian ông đi xứ là năm (1697-1700), đến nay, chiếc chum đã có ít nhất 312 năm tuổi. Tuy nhiên, đến nay điều này vẫn chưa được tài liệu nào khẳng định. Người dân làng Vạc cho rằng, chiếc chum này rất kỳ lạ, có thể giữ thực phẩm tươi sống rất tốt. Nếu xếp các loại thịt, cá vào chum, đậy vung kín, vài ngày sau bỏ ra thực phẩm vẫn không bị ôi thiu. Trước kia chiếc chum được dùng để đựng nước thờ, giờ chỉ để trang trí.

Chiếc chum ngô còn gắn với những câu chuyện ly kỳ, trong đó có hai lần thất lạc. Ông Nhữ Đình La, người trông nom đình, chùa làng Vạc 7 năm nay kể: Tính đến nay, chiếc chum đã có hai lần bị mất cắp, nhưng đều tìm lại được. Lần mất cắp thứ nhất cách đây khoảng 20 năm. Khi đó, đình làng còn đơn sơ, sợ kẻ gian lấy mất chum quý, các cụ trong làng mang vào gửi ở một nhà thờ họ (làng Vạc có khoảng 70 dòng họ sinh sống). Không ngờ dù đã được cất giữ, bảo vệ cẩn thận, chiếc chum vẫn bị kẻ gian cậy cửa lẻn vào lấy mất. Khi phát hiện chiếc chum bị mất, dân làng đã tổ chức báo động, bủa đi tìm. Cuối cùng chiếc chum được tìm thấy ở một ruộng lúa ngoài cánh đồng. Có thể bị phát hiện, không kịp tẩu tán, kẻ gian đã giấu xuống đó.

Lần mất trộm thứ hai cách đây hơn 10 năm. Đợt đó, ngôi đình đã được làm lại và có người trông nom. Để đề phòng kẻ gian lấy trộm, nhân dân trong làng đã dùng các sợi dây xích để khóa chiếc chum ngô lại. Nhưng chiếc chum ngô vẫn bị kẻ gian đột nhập cắt xích lấy đi. Chiếc chum lưu lạc mãi tỉnh Lạng Sơn và kẻ gian chuẩn bị đưa chum ra nước ngoài thì bị công an bắt giữ. Thông qua hai chữ “Hoạch Trạch” được đánh dấu trên chum, công an Lạng Sơn đã tìm ra chủ nhân, liên lạc để đại diện dân làng lên nhận lại. Sau hai lần mất cắp, giờ ngoài được cất giữ trong đình làng kín cổng cao tường, có thủ nhang trông coi ngày đêm, chiếc chum còn được dân làng gắn trực tiếp xuống sàn bê- tông. Tạm thời đây là cách bảo vệ hữu hiệu nhất. Tuy nhiên, về lâu về dài vẫn cần các cơ quan chức năng tổ chức phân loại, xác định giá trị của cổ vật này, đồng thời có biện pháp bảo vệ.
NGỌC HÙNG
Sưu tầm: Đ.Văn
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

BÀI 1: Trang thông tin điện tử HỌ NHỮ VIỆT NAM - Website www.honhuvietnam.com

>BÀI 2: TÀI TRỢ, ĐÓNG GÓP CHO HOẠT ĐỘNG CUẢ HỘI ĐỒNG DÒNG HỌ   Hà Nội, Ngày 01/03/2012 Kính chào các bạn đọc ! Trang Thông tin điện tử Họ Nhữ Việt Nam www.honhuvietnam.com, (.org) do Hội Đồng dòng họ Nhữ Việt Nam quản trị và điều hành. Việc xây dựng và phát triển...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091