21:16 EST Chủ nhật, 17/11/2019

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Lịch sử, danh nhân...

Vị Quốc Lão quê Hoạch Trạch

Thứ ba - 06/03/2012 22:15

Tượng Cụ Ông, Cụ Bà tiến sĩ Nhữ Tiến Dụng, ông nội tiến sĩ Nhữ Đình Toản, tại nhà thờ họ Nhữ, thôn Hoạch Trạch, xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Ảnh: Đình Văn 

 
Thời xưa trên vùng đất huyện Đường An, có dòng họ Nhữ Đình nổi tiếng về việc học giỏi, đỗ cao, làm quan to của triều Lê. Làng Hoạch Trạch, nay là làng Vạc, xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương hiện còn lưu giữ được nhiều kỷ niệm về dòng họ này, qua các hiện vật, sắc phong, truyền thuyết và cả sự ngưỡng vọng, kính phục của các đời nối tiếp nhau.
Nhữ Đình Toản là một trong các người hiền của dòng họ này. Ông sinh năm 1701, là con của tiến sỹ Nhữ Đình Hiền. Gia đình ông có bốn vị tiến sỹ, ông nội là Nhữ Tiến Dụng đỗ đồng tiến sỹ năm Giáp thìn 1664. Cụ thân sinh ra ông là Nhữ Đình Hiền đỗ tiến sỹ năm Canh thân (1680) đời Vĩnh Trị, đây là một trong các vị tiến sỹ trẻ, có tài, ngồi trên ghế cao: Thượng thư Bộ hình. Con ông Nhữ Công Chấn – đỗ hoàng giáp (tiến sỹ) năm Nhân thìn (1772), sau này gánh chức Hữu thi lang Bộ lễ.
Năm 26 tuổi, Nhữ đình Toản thi hương, khi yết bảng, tên ông đứng thứ hai. Chín năm sau, năm ông 35 tuổi, đời vua Lê Ý Tông, niên hiệu Vĩnh Thụy, ông đậu tiến sỹ. Học giỏi, đỗ cao, đức sáng, đời Cảnh Hưng ông gánh chức Tham tụng(1), được đổ tên là Công Toản.
Xuất thân nho học với học vị tiến sỹ, nhưng ông có năng khiếu về quân sự, có cái nhìn chiến lượng về sự bố phòng để giữ gìn bờ cõi nên triều Lê trao cho ông chức tướng. Là Tả Đô đốc ông rèn luyện quân sỹ và chăm sóc họ với tấm long ưu ái của một vị “tướng nhân”. Trong nuôi dậy quân sỹ ông vừa nghiêm minh, vừa độ lượng, vừa sáng suốt khoan hòa. Là tiến sỹ, từng gánh chức Tham tụng, rồi cầm cờ Tả Đô đốc, lại được phong tước Trung phái hầu, ông càng nhìn rõ mình hơn, càng gắng rèn luyện, nên một tấm gương sang về sự liêm khiết, công minh nhân hậu.
Thời ông là thời đất nước ở vào giai đoạn lịch sử đặc biệt – thời vua Lê chúa Trịnh. Bởi vậy đã có cung vua lại có phủ chúa, nên luật lệ kỷ cương xem ra có lắm sự nhiêu khê. Một triều đình cồng kềnh như thế ắt có lắm quan, ắt có nhiều chế và tất nhiên, cũng có lắm khe hở để cho các “quant tham” vơ vét, sách nhiễu làm giầu bất chính.

Năm Cảnh Hưng thứ 12, triều Lê đặt nên vai ông một công vụ khá nặng nề: Làm sách “Bách ti chức chưởng”. Cuốn sách này ra đời là nhằm: định cho thật rõ ràng, rành mạnh đầy đủ các qui tắc về các chức việc, về các nhiệm vụ của các quan, các bộ máy thời bấy giờ.
 Nhân công vụ này đòi hỏi ông phải đọc nhiều, ghi chép tỷ mỷ, đối chiếu chính xác, trao đổi thận trọng và từng câu từng chữ phải thuộc loại “khuôn vàng, thước ngọc” vì đây là quân sách thuộc lề luật lệ của triều đình.
Tư liệu còn ghi rõ lời chỉ dụ của nhà vua, nhà chúa khi soạn thảo cuốn sách quan trọng này.
“Minh Vương Trịnh Doanh cho rằng trong nước cần được bình định cần phải chức trách và nhiệm vụ các quan nghành hành chính, họ lệnh cho quan Tham tụng Nhữ Đình Toản châm chước điều lệ các triều trước xắp xếp lại quan chức, phẩm trật thành từng loại, gọi là Tấn thân thực lục tức là sách “Bách ty chức trưởng hay Bách ty chức vụ”.
Việc “xếp đặt lại quan chức, phẩm trật” và “châm chước điều lệ các triều trước” quả là công việc nặng đối với vị tiến sỹ Tham tụng họ Nhữ. Sau một thời gian làm việc cật lực, ông đã hoàn thành việc của triều đình giao phó.

Khi về nghỉ, ông được đặc ân dự vào bậc Quốc lão. Vị Quốc lão về quê song gần gũi bà con, vẫn ham đọc sách, vẫn giữ phẩm giá trong sạch, giản dị, nhân hậu, chân tình. Mặc dù ông được nhà chúa vời ra gánh vác việc quốc gia lần nữa nhưng ông xin được nghỉ để an dưỡng tuổi già. Năm 1773 tức năm Quý Tỵ ông từ trân thọ 72 tuổi.

 
Xuân Hữu (chùa Trấn Quốc)
 
Sưu tầm: Nhữ Đình Quỳ
Hiệu đính và chú thích: Nhữ Đình Văn

Chú thích:
 (1) Nhữ Đình Toản giữ chức Tham tụng (đứng đầu các quan Phủ Chúa) và kiêm chức Thượng thư Bộ Binh bên triều Lê. Ông là cháu đời thứ  9 của tiến sỹ Nhữ Văn Lan - thôn An Tử Hạ, xã Kiến Thiết, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng. (Chú thích của người đăng bài trên Web).


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

Bài 3: LỜI CẢM ƠN

    LỜI CẢM ƠN   Để đáp ứng cho các  hoạt động của Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam như: - Thăm viếng “vấn Tổ, tìm Tông”, giao lưu  giữa Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam với các địa phương, tìm hiểu truyền thống, cội nguồn để viết bài giới thiệu về họ Nhữ các nơi; - Duy...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091