00:41 EST Thứ năm, 21/11/2019

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Lịch sử, danh nhân...

Tiến sỹ Nhữ Đình Toản và Lưỡng Quốc Quận quế Phu nhân Nhữ Thị Nhuận - Trong Bộ sách ĐỊA CHÍ HẢI DƯƠNG

Thứ năm - 08/03/2012 08:09
Lời biên tập: Trang thông tin điện tử Họ Nhữ Việt Nam xin trích đăng giới thiệu một số chương, mục trong bộ sách Địa chí Hải Dương (Nhà xuất bản Sự thật - 2008) mà nội dung là các nhân vật Họ Nhữ.

 

Đình làng Mộ Trạch do bà Quận Công Nhữ Thị Nhuận XD năm 1757
 

 Nhữ Đình Toản (1703-1774)
 

     Nhữ Đình Toản, con thứ ba của Nhữ Đình Hiền, sinh năm Quý Mùi. Chính Hòa thứ 24 (1703), tại làng Hoạch Trạch. Năm 34 tuổi, đỗ Đồng tiến sĩ xuất thân, khoa Bính Thìn, niên hiệu Vĩnh Hựu thứ 2 (1736), làm quan đến chức Tham tụng, Thượng thư bộ Binh.
     Ông có công xin chú Trịnh cho khôi phục thể văn từ đời Hồng Đức, thi Hương, thi Hội đều dùng lối văn bình dị, bỏ lối viết vụn vặt.
     Ông làm quan (võ) hơn mười năm, cốt giữ thể thống, ưu chuộng khoan hòa, rộng rãi, thời bấy giờ được khen là danh thần. Sau vì muốn xa lánh nơi quyền thế mới đổi sang chức võ, được hàm Hiệu điểm, coi việc võ, thăng đến chức Tả đô đốc, tước Trung Phái hầu. Khi về hưu được đặc ân cho vào bậc Quốc lão.

 

 (Trích Địa chí Hải Dương
Nhà xuất bản Sự thật 2008 - Tập 2, trang 535)

   Bài tiếp theo viết về Lưỡng Quốc Quận quế phu nhân Nhữ Thị Nhuận(1),người đã bỏ ra 3.000 quan tiền để xây dựng đình làng Mộ Trạch, Đình còn được bảo tồn đến hiện nay, được cấp bằng Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia. Quận công Nhữ Thị Nhuận là em con chú con bác ruột với Tiến sỹ Nhữ Đình Toản(2)

  Đình Mộ Trạch
(làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang)

 

     Đình thờ Vũ Hồn, người gốc tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc), làm quan đến thứ sử Gia Châu, có công lập ấp Khả Mộ, nay là làng Mộ Trạch.
     Đình Mộ Trạch được xâu dựng khoảng đầu thế kỷ XVI ở phía tây của làng. Khoảng đầu thế kỷ XVII, đình được chuyển về vị trí hiện nay. Năm Đinh Sửu (1637) đình được trùng tu, gồm 3 gian, hai chái bằng gỗ lim, lớp ngói. Đình nhỏ nên hàng năm khi mở hội phải dựng rạp bằng cỏ tươi.
     Năm Đinh Sửu, niên hiệu Chính Hòa thứ 18 (1697), dân làng tái tạo đình lớn hơn. Đình có bệ tổ tiên các dòng họ của làng. Lúc đầu có 6 giáp, sau chia thành 12 giáp, mỗi giáp là một họ nhỏ hay là một chi của họ lớn.
     Khoảng những năm đầu khởi nghĩa của Vũ Trác Oánh (1740-1741), đình bị đốt phá. Năm 1757, bà Nhữ Thị Nhuận, chính thất của cử nhân Vũ Phương Đẩu, bỏ 3.000 quan tiền để làm lại đình mới. Đình xây kiểu chữ công. Tiền tế 5 gian, một gian ống muống, nối với hậu cung nối tiếp 3 gian để thờ tổ tiên các dòng họ và những người hậu thần. Hai giải vũ áp sát tường bao, song song với ống muống.
 Vào những năm 1929-1931, đình được trùng tu nhưng vẫn giữ nguyên dạng kiến trúc của năm 1757, tồn tại đến ngày nay. Đình có diện tích 242 m2. Năm 1998 đình tiếp tục được trùng tu. Trong đình còn nhiều bi ký về quá trình xây dựng đình, một số đồ tế tự như sắc phong, câu đối, đại tự, thân tích.
     Lễ hội hàng năm vào ngày 8 tháng Giêng .
     Đình được xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 1991.

 

 (Trích Địa chí Hải Dương
Nhà xuất bản Sự thật - Tập I, trang 672, 673)


Ảnh: Bia đá thờ bà Quận công Nhữ Thị Nhuận trong hậu cung, người đã có công xây dựng đình làng Mộ Trạch năm 1757.

 

Chú thích:
1. Nhữ Thị Nhuận: Bà là con gái Chiêu Văn Quán nho sinh Hiển cung đại phu, Thiềm sự viện thiềm sự Nhữ Tiến Duyệt, là cháu nội tiến sỹ Nhữ Tiến Dụng, Cháu gọi tiến sỹ Nhữ Đình Hiền là bác ruột, em con chú con bác ruột với Bảng nhãn Nhữ Trọng Thai và tiến sỹ Nhữ Đình Toản - quê thôn Hoạch Trạch (thônVạc), xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Bà là phu nhân (chính thất) của cử nhân Vũ Phương Đẩu thôn Mộ Trạch (chú thích này của web. www.honhuvietnam.com).
2. Nhữ Đình Toản (1702-1773): "đồng tiến sỹ khoa Bính Thìn (1936), Hội Nguyên, Đặc tiến Kim tử vinh lộc đại phu, Nhập nội thị Tham tụng, Bộ Binh Thượng Thư, cải thụ Đặc tiến Phụ quốc thượng tướng quân Đô đốc phủ Tả Đô Đốc, quyền phủ sự, đồng dự chính vụ, Trung phái hầu" (trích trong Bài ký đề tên tiến sĩ khoa Nhâm thìn 1772 - Bia số 79 Văn miếu - Quốc Tử Giám HN, do tiến sỹ Phan Trọng Phiên soạn, Nhữ Đình Toản sửa). Cụ Nhữ Đình Toản là con tiến sỹ Nhữ Đình Hiền, cháu nội tiến sỹ Nhữ Tiến Dụng, cha Hoàng giáp Nhữ Công Chân, em con chú con bác ruột Bảng nhãn Nhữ Trọng Thai. Quê quán thôn Hoạch Trạch, xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương (chú thích này của web. www.honhuvietnam.com).


Sưu tầm: Nhữ Đình Văn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

BÀI 1: Trang thông tin điện tử HỌ NHỮ VIỆT NAM - Website www.honhuvietnam.com

>BÀI 2: TÀI TRỢ, ĐÓNG GÓP CHO HOẠT ĐỘNG CUẢ HỘI ĐỒNG DÒNG HỌ   Hà Nội, Ngày 01/03/2012 Kính chào các bạn đọc ! Trang Thông tin điện tử Họ Nhữ Việt Nam www.honhuvietnam.com, (.org) do Hội Đồng dòng họ Nhữ Việt Nam quản trị và điều hành. Việc xây dựng và phát triển...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091