08:23 ICT Thứ năm, 09/04/2020

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Lịch sử, danh nhân...

Những dòng họ Khoa bảng nổi tiếng Việt Nam

Thứ tư - 07/03/2012 11:35
Tác giả: Vũ Huy Văn 
Học viện Kỹ thuật quân sự

 

 
Dòng họ Vũ ở làng Mộ Trạch (Tân Hồng, Bình Giang, Hải Dương) nổi tiếng cả nước bởi có nhiều tiến sĩ: 30 trên tổng số 36 tiến sỹ của làng. Khoa thi năm 1304, hai anh em ruột Vũ Nghiêu Tá và Vũ Hán Bi cùng đỗ Thái học sinh (tiến sĩ). Trong hai khoa thi liên tiếp vào 1656 và 1659, mỗi khoa đều có 3 người trong dòng họ đỗ tiến sỹ. Đặc biệt, năm 1656, cả nước có gần 3.000 sỹ tử về kinh ứng thí, khoa thi này chỉ lấy đỗ 6 tiến sỹ (tỷ lệ chọi rất cao: 1/500) thì làng chiếm 1/2: đỗ 3 người, đều là họ Vũ. Thán phục trước thành tích đặc biệt này, Tự Đức - ông vua nổi tiếng hay chữ - đã thốt lên rằng: "Mộ Trạch, nhất gia bán thiên hạ" nghĩa là: "Mộ Trạch, một nhà mà bằng nửa thiên hạ!".

Dòng họ Nguyễn ở làng Kim Đôi (Quế Võ, Bắc Ninh) có năm anh em ruột lần lượt trở thành tiến sĩ dưới tuổi 20 chỉ trong vòng chín năm (từ 1466 đến 1475) là: Nguyễn Nhân Thiếp 15 tuổi cùng đỗ với anh Nguyễn Nhân Bị 19 tuổi, Nguyễn Nhân Phùng đỗ khi 19 tuổi, Nguyễn Nhân Dư đỗ lúc 17 tuổi và Nguyễn Nhân Dịch đỗ ở tuổi 18. Cũng cần nói thêm, làng Kim Đôi có 25 tiến sỹ trở thành làng đứng thứ hai cả nước về số lượng tiến sỹ, chỉ sau làng Mộ Trạch.

Dòng họ có 5 đời liên tiếp đỗ tiến sỹ là dòng họ Ngô ở Vọng Nguyệt (Yên Phong, Bắc Ninh). Bắt đầu từ Ngô Ngọc đỗ Hoàng Giáp năm 1487, tiếp theo là Ngô Hải đỗ Hoàng giáp năm 1508, tiếp đến là Ngô Trừng đỗ Hoàng giáp năm 1580, tiếp nữa là Ngô Nhân Triệt đỗ Tiến sỹ năm 1608 và đến đời thứ 5 thì có Ngô Nhân Tuấn đỗ Tiến sỹ năm 1640.

Dòng họ có 4 đời liên tiếp đỗ tiến sỹ là dòng họ Nhữ ở Hoạch Trạch (Thái Học, Bình Giang, Hải Dương). Nhữ Công Chấn đỗ Hoàng giáp năm 1772, cha của ông là Nhữ Đình Toản đỗ năm 1736, ông của ông là Nhữ Tiến Hiền đỗ năm 1680, cụ của ông là Nhữ Tiến Dụng đỗ năm 1664. Quả là những điều hiếm thấy!

Và còn rất nhiều gia đình, dòng họ có 3 đời liên tiếp đỗ tiến sỹ. Dòng họ Ngô ở xã Lý Trai (Diễn Châu, Nghệ An) có 3 đời liên tiếp đỗ tiến sỹ và thật hiếm lạ là cả hai bố con cùng đỗ một khoa: Ngô Trí Hoà (28 tuổi) đỗ Đệ nhị giáp tiến sỹ và Ngô Trí Tri (56 tuổi) đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sỹ khoa thi năm 1592. Điều đặc biệt là năm ấy cả nước chỉ lấy đỗ có 3 tiến sỹ, như vậy một nhà mà chiếm 2/3 cả nước! Thật là "nhà có phúc" vì cha con cùng chiếm bảng vàng, vì con đã hơn cha (đỗ trên hạng) và còn vì tiếp đó con ruột, cháu nội của họ là Ngô Sỹ Vịnh cũng đỗ Tiến sỹ khoa thi năm 1646.

Vũ Huy Văn - Học viện Kỹ thuật quân sự

Sưu tầm: Nhữ Đình Văn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

BÀI 1: Trang thông tin điện tử HỌ NHỮ VIỆT NAM - Website www.honhuvietnam.com

>BÀI 2: TÀI TRỢ, ĐÓNG GÓP CHO HOẠT ĐỘNG CUẢ HỘI ĐỒNG DÒNG HỌ   Hà Nội, Ngày 01/03/2012 Kính chào các bạn đọc ! Trang Thông tin điện tử Họ Nhữ Việt Nam www.honhuvietnam.com, (.org) do Hội Đồng dòng họ Nhữ Việt Nam quản trị và điều hành. Việc xây dựng và phát triển...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091