07:08 ICT Thứ năm, 09/04/2020

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Lịch sử, danh nhân...

Một Số tư liệu về Đình Hai Giáp (Đình Đông) Cụm di tích lịch sử văn hoá Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan Xã Kiến Thiết, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng

Thứ tư - 07/03/2012 12:34

Mả Nghè - Lăng mộ cụ Ông, Bà tiến sỹ thương thư Nhữ Văn Lan và con gái Nhữ Thị Thục - tại thôn Nam Tử, xã Kiến Thiết, huyện Tiên Lãng, TP Hải Phòng

 
Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan sinh năm Quý Hợi (1443) trong một gia đình nhà nho nghèo tại làng An Tử Hạ, Tổng Hán Nam, huyện Tiên Minh, phủ Nam Sách, Trấn Hải Dương (Nay là Thôn Nam Tử, xã Kiến Thiết, Huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng).
Ngay từ khi còn nhỏ, Nhữ Văn Lan đã thể hiện sự thông minh, lên ba tuổi đọc được chữ Hán, nổi tiếng Thần Đồng, được hiền tài nhiều nơi tìm đến chăm lo việc học hành. Khoa thi năm Quý Mùi, niên hiệu Quang Thuận (1463) đời vua Lê Thánh Tông. Nhữ Văn Lan đỗ Nhị giáp đồng Tiến Sỹ, lúc đó vừa tròn 20 tuổi. Ngay sau khi thi đỗ Tiến Sỹ, Nhữ Văn Lan ra làm quan dưới triều Lê, là nhà khoa bảng lớn đầu tiên của huyện Tiên Minh thời Lê thế kỷ 15, người mở đầu cho truyền thống hiếu học và đỗ đạt cao của nhân dân huyện Tiên Minh lúc bấy giờ.

Trải
40 năm liên tục làm quan, Tiến Sỹ Nhữ Văn Lan là một vị quan thanh liêm, chính trực, giúp triều đình giữ nghiêm kỷ cương phép nước, đóng góp nhiều công lao vào sự hưng thịnh của vương triều Lê thời bấy giờ, được vua Lê Thánh Tông phong tới chức Thượng Thư Bộ Hộ. Năm 1503 Tiến Sỹ thượng thư Nhữ Văn Lan hồi hưu tại quê nhà thuộc làng An Tử Hạ, Tổng Hán Nam, huyện Tiên Minh, Phủ Nam Sách, Trấn Hải Dương, nay là thôn Nam Tử, xã Kiến Thiết, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng.

20 năm sống trên mảnh đất quê nhà, với tài năng đức độ, ông đã đem phần tâm lực cuối cùng để giúp đỡ dân làng xây đắp truyền thống giáo dục, học hành, hướng dẫn dân làng đào kênh, xây cầu cống dẫn thuỷ nhập điền, khai khẩn hoang hoá. Với tư tưởng bao trùm “khoan nhân- thi đức” Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan đã cảm hoá thuyết phục mọi người, nêu tấm gương sáng cho các thế hệ ngàn đời.


Di tích Đình Đông - Trước đây gồm 5 gian tiền tế, 3 gian hậu cung, xây dựng trên nền tư dinh của Cụ Nhữ Văn Lan, hiện đã bị hư hỏng. Gian thờ nhỏ trong ảnh được xây dựng trên nền 3 gian hậu cung. Ảnh Nhữ Văn Hùng

Tiến Sỹ thượng Thư Nhữ Văn Lan sinh được 3 người con (2 trai 1 gái), người con trai đầu sinh ra chưa kịp đặt tên đã mất, người con trai thứ là Nhữ Huyền Minh, đến tuổi trưởng thành, ông dời quê lên sinh cơ lập nghiệp tại làng Hoạch Trạch, huyện Bình Giang, Phủ Nam Sách, Trấn Hải Dương. Ở đây họ Nhữ có liên tục 11 đời khoa bảng, có người là Tiến Sỹ Nhữ Đình Hiền được nhà vua cử đi xứ Trung Hoa, sau trở thành ông Tổ nghề Lược đất An- Nam. Đền thờ Nhữ Đình Hiền ở Bình Giang - Hải Dương được nhà nước công nhận là di tích lich sử văn hoá. Người con gái duy nhất của Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan là Nhữ Thị Thục- Thân mẫu của Danh nhân văn hoá Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, được vua phong tước “Từ thục phu nhân”. Bà là người phụ nữ có tài cao, chí lớn và có ảnh hưởng rất lớn đến nhân cách Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Sau khi Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan qua đời, Triều Tự Đức sắc phong làm Thành Hoàng làng An Tử Hạ, sắc ghi: “Cương chính bắc đại vương tôn thần vị tiền Đoài khu phụng chỉ” căn cứ vào sắc chỉ Thành Hoàng Nhữ Văn Lan được dân làng tạc tượng và thờ ở đình Đoài (Thường gọi là Đình Vồng si) và giao cho giáp Đoài, giáp thuộc họ Nguyễn (Hậu Duệ Trạng Trình) thờ phụng. Hàng năm, cứ vào ngày 19 tháng 10 (âm lịch), dân làng lại tổ chức mở hội, Tế lễ để ghi nhớ một vị danh nhân đã có công lao với quê hương, đất nước.

Khuôn viên đất ở của Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan thuộc Giáp Đông của làng được dòng Họ Nhữ và nhân dân nơi đây trông coi, bảo vệ. Trải qua bao biến cố của thời gian và thăng trầm của lịch sử đến nay diện tích khuôn viên đất vẫn còn 444m2 .

Theo cụ Vũ Văn Ưng, nay đã tròn 100 tuổi, Cụ vẫn sống khoẻ mạnh, minh mẫn và một số các cụ cao niên trong làng kể lại: Vào khoảng thời gian những năm 1938, 1939 Đình vồng Si (Ngôi Đình thuộc giáp Đoài) xuống cấp nghiêm trọng, cộng thêm phong ba bão táp làm cho ngôi Đình hư hỏng nặng. Dân làng hai giáp là giáp Đông và giáp Đoài Làng An Tử Hạ, (thuộc xóm Đông và xóm Đoài ngày nay), đã tổ chức họp bàn thống nhất huy động kinh phí đóng góp của nhân dân để xây dựng Đình trên khuôn viên đất ở của Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan để lại.

Vẫn theo lời Cụ Vũ Văn Ưng thì Năm 1940 Dân Làng hai Giáp (là Giáp Đông và Giáp Đoài) đã tổ chức Lễ khánh thành ngôi Đình, khi đang cúng tế thì quân đội Nhật đi tàu về bến đò Đăng đổ bộ lên địa bàn xã Kiến Thiết, thấy dân làng tụ tập đông người Tế lễ, Quân Nhật vào xem rồi im lặng bỏ đi, không làm ảnh hưởng tới buổi Tế lễ.

Các Cụ trong làng còn kể rõ: Ngôi Đình được làm bằng gỗ lim, kiến trúc theo hình chữ Đinh gồm 5 gian Tiền Tế và 3 gian Hậu Cung, dân làng gọi là Đình Hai Giáp, vì là nơi Thờ hai vị Thành Hoàng:

- Thành hoàng Giáp Đông Là Thiên Quan Hoè Vương

- Thành hoàng giáp Đoài là Nhữ Tướng Công Hộ Bộ Thượng Thư (Tức Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan).

Vào những năm 1946 đến năm 1952 thực hiện việc tiêu thổ kháng chiến, ngôi Đình đã bị phá đi 5 gian Tiền Tế, chỉ còn lại 3 gian Hậu Cung. Tượng và đồ thờ vẫn được giữ nguyên.

Đến những năm 1965 - 1970, ba gian Hậu Cung của ngôi Đình bị hỏng, Đồ thờ và Tượng được dân làng chuyển về chùa Bảo Khánh - Nam Tử. Đến nay nền Đình, móng nhà, tảng đá vẫn còn trên khuôn viên đất ở của Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan.

Đầu năm 1988 Dòng Họ Nhữ thôn Nam Tử họp bàn các thành viên trong dòng họ thống nhất đóng góp, tổ chức xây dựng một gian trên nền đất Hậu Cung cũ của Đình Hai Giáp (Đình Đông) để thờ phụng Thành Hoàng làng.

Để khôi phục lại Đình Hai Giáp (Đình Đông), địa phương dự kiến quy hoạch khuôn viên đất là: 1.600m2, trong đó diện tích đất cũ còn: 444m2, diện tích đất mới quy hoạch phải đền bù và giải phóng mặt bằng là: 1.156m2

Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của di tích lịch sử văn hoá Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan, khơi dậy lòng tự hào về truyền thống lịch sử văn hoá trên quê hương Kiến Thiết Anh Hùng. Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân xã Kiến thiết mong muốn được sự quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện của các cấp; các ngành; các cơ quan đơn vị; các tổ chức; cá nhân; các nhà hảo tâm để ngôi Đình Hai Giáp (Đình Đông) làng Nam Tử xã Kiến Thiết, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng sớm được phục dựng, để khu di tích lịch sử văn hoá Tiến Sỹ Thượng Thư Nhữ Văn Lan được phong phú và đầy đủ hơn, đáp ứng nhu cầu về sinh hoạt văn hoá của nhân dân và việc thăm quan vãn cảnh, du lịch của khách thập phương.
 

Tác giả: Vũ Văn Nhân
Phó Chủ tịch UBNN, trưởng BQL di tích xã Kiến Thiết

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

BÀI 2: Tài trợ, đóng góp cho hoạt động của Hội đồng Dòng họ Nhữ Việt Nam

 > BÀI 1: TRANG TT  ĐT HỌ NHỮ VIỆT NAM      Để tạo điều kiện cho các hoạt động của Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam trong các năm 2010, 2011, quí I năm 2012. Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam đã nhận được sự tài trợ, đóng góp của các cá nhân,...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091