20:48 EDT Thứ sáu, 10/07/2020

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Lịch sử, danh nhân...

“LƯỠNG QUỐC QUẬN QUẾ PHU NHÂN” Hiện tượng văn hoá đặc sắc của xứ Đông

Thứ ba - 06/03/2012 23:40

Tác giả: Trần Văn Mỹ 
(Báo Phụ nữ Thủ Đô số 2(317) ngày 8/1 – 15/1/1997)


Bia đá ghi công đức bà Nhữ Thị Nhuận tại hậu cung đình làng Mộ Trạch. Ảnh st

 

Bà tên huy là Nhuận*, người họ Nhữ, lấy cử nhân Vũ Phương Đẩu người làng Mộ Trạch, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Thân phụ của bà là cụ Nhữ Tiến Duyệt, một nhà nho, một lương y có tài. Nối nghiệp cha, bà là người rất sành về việc chế biến và sử dụng quế để chữa bệnh. Biết tiếng, một lần bà được vưa Lê Hiển Tông ban tiền, bạc để vào trấn Thanh Hoa tìm mua quế chữa bệnh cho Hoàng thái hậu. Lặn lội mấy ngày đường mới vào đến nơi, thấy dân đói kém, bà đã đem bán vàng bạc của nhà vua để mua thóc phát chẩn cho dân. hết tiền, việc được vua giao chưa làm, bà quay về quê nhà bán hết đồ đạc, tư trang để lấy tiền tiếp tục cuộc hành trình. Cuộc dò tìm khá vất vả. Bà cùng các tuỳ tùng phải vào tận rừng sâu. Một lần, qua suối, thấy sực nức mùi quế, bà cho người lặn tìm, quả nhiên thấy những thanh quế to.

 Quế quý đem về hoàng cung, được sao tẩm chế biến, quan thái y dâng lên mẹ vua, ít lây sau, bệnh đau bụng kinh niên của bà được chữa khỏi. Bà Nhữ Thị Nhuận được phong “Quận Quế phu nhân” sánh ngang với các hoàng thân quốc thích. Cũng vào thời điểm đó, bà mẹ vua nhà Thanh cũng mắc chứng lan y và quế của nước Đại Việt cũng được cống sang Bắc Quốc. Lạ thay, chất cay nóng của quế cùng các vị thuốc bắc đã đẩy lui bệnh trong người bà Hoàng thái hậu, Nhớ công, vua Càn Long ban thưởng rất hậu, lại phong là “Lưỡng Quốc Quận Quế thượng thượng phu nhân”.

Lại nói, xứ Thanh Hoa vào cuối thế kỷ 18 thường gặp hạn hán mất mùa, dân lâm vào tình cảnh ly tán, nạn cướp bóc nổi lên ở nhiều nơi, triều đình đã hai lần cử quan quân vào trấn dẹp vẫn không yên. Lần thứ ba, nhà vua nhớ đến đức hạnh của bà Quận Quế, giao cho bà 5000 quân lính mở cuộc hành quân về phía nam nhưng vin cớ phụ nữ không thạo việc binh, bà chỉ nhận vài chục người, một số voi ngựa và xin vua một lá cờ có thêu chữa “Nhữ Thị Nhuận”. Khi vừa thấy bóng bà, dân chúng bảo nhau hô lớn: “Mẹ ta đã vào!”. Rồi bà đem gạo, vải phát cho người nghèo, kẻ du thủ du thực được bà khuyên điều hơn lẽ thiệt, cấp vốn và đưa về quê làm ăn, ai đã trót phạm lỗi lầm đều được tha bỏng. Kết quả sau chuyến đi này, dân xứ ấy đã yên tâm bảo nhau làm ăn, trốm cướp không còn nữa.

Sau hai việc trên, bà Nhữ Thị Nhuận được vua ban nhiều ruộng đất, vàng bạc. Chồng bà vốn là tri huyện được thăng Thống chính sứ, tước Miên Trạch Tử. Có điều lạ là bao nhiêu bổng lộc vua ban, năm 1757 bà đem dựng một ngôi đình lớn, có kiến trúc to đẹp nhất vùng Hải Dương làm nơi thờ cụ Vũ Hồn khởi tổ họ Vũ, đồng thời là thành hoàng làng Mộ Trạch, nơi thờ 36 tiến sỹ của làng đỗ vào triều Trần, triều Lê. Đình làm xong, bà lại cúng 400 quan tiền, 20 mẫu ruộng để lấy hoa lợi chi dùng cho việc cúng tế hang năm. Dân nhớ ơn, tôn vinh bà là hậu thần, lập ban thờ bà ở bên phải toà thiên hương phía trước hậu cung.

 Bà sinh được hai con gái. Con đầu là Vũ Thị Vục lấy đại tướng Phạm Ngô Cầu, người làng Vẽ. con thứ hai là Vũ Thị Diễm lấy tiến sỹ Vũ Miêu đỗ Hội nguyên năm 1748 làm đến Quốc Tử Giám Tế tửu, Quốc sử tổng tài.

 Tấm lòng nhân hậu của bà Nhữ Thị Nhuận là một hiện tượng văn hoá đặc sắc của xứ Đông.

Trần Văn Mỹ
theo Báo Phụ Nữ Thủ Đô

 Chú thích: (của www.honhuvietnam.com)
(*) Bà Nhữ Thị Nhuận là con gái Chiêu Văn Quán nho sinh Hiển cung đại phu, Thiềm sự viện thiềm sự Nhữ Tiến Duyệt, là cháu nội tiến sỹ Nhữ Tiến Dụng, Cháu gọi tiến sỹ Nhữ Đình Hiền là bác ruột, em con chú con bác ruột với Bảng nhãn Nhữ Trọng Thai và tiến sỹ Nhữ Đình Toản - quê thôn Hoạch Trạch (thônVạc), xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương (chú thích của người đăng lại bài trên web. www.honhuvietnam.com).

Sưu tầm: Nhữ Đình Quỳ
Hiệu đính và chú thích: Nhữ Đình Văn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

Tổng hợp các đóng gọp cho hoạt động Ban liên lạc năm 2019

Tổng hợp các đóng góp cho hoạt động Ban liên lạc năm 2019  

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091