19:13 ICT Chủ nhật, 17/10/2021

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Lịch sử, danh nhân...

HỌ NHỮ VỚI ĐỀN BẠCH MÃ

Thứ tư - 28/10/2020 23:16

Đền Bạch Mã, Hà Nội
     Đền Bạch Mã, 76 phố Hàng Buồm, Hà Nội, thờ thần Long Đỗ, hay còn gọi Tô Lịch giang thần, một trong Tứ Trấn linh thiêng của kinh thành Thăng Long. Đền xây dựng từ năm 875. Năm 1020, vua Lý Thái Tổ rời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long được thần Long Đỗ giúp đỡ xây dựng thành. Sách cũ chép” Lý Thái Tổ dời đô đến Thăng Long, thành cứ đắp rồi lại lở. Vua sai người tới đền cầu đảo chợt thấy con ngựa trắng từ trong đền ra, đi một vòng. Ngựa đi đến đâu để lại dấu chân đến đó rồi trở lại trong đền, biến mất. Vua theo dấu chân ngựa đắp thành lũy không lở nữa. Vì thế, Lý Thái Tổ phong thần làm Thành Hoàng kinh đô Thăng Long, đền Bạch Mã trở thành một trong tứ trấn.
    Từ khi xây dựng đền đến nay đã 12 thế kỷ. Trải qua nhiều cuộc chiến tranh ác liệt và thời gian, qua nhiều lần tu sửa nhưng đến nay vẫn giữ được kiến trúc cổ kính. Trong đền còn lưu giữ 10 tấm bia đá, kiệu, ngai thờ, hương án, hoành phi, câu đối, chuông, khánh, trống và nhiều đồ thờ cổ xưa. Năm 1986, đền được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử văn hóa. Đền ở phố hàng Buồm, trung tấm Thủ đô Hà Nội, năm trong khu vực phố cổ đang được bảo tồn. Lễ hội đền Bạch Mã được tổ chức vào hai ngày 12 và 13.2 ÂL để tưởng nhớ công đức thành Long Đỗ.

Ban thờ Các cụ Tổ họ Nhữ có công với đền Bạch Mã
    Căn cứ vào các bài ký lưu trên bia đá cổ tại đền thì họ Nhữ có mối liên hệ mật thiết với ngôi đền linh thiêng này. Người mở đầu cho quan hệ gắn bó này là Đệ tam giám đồng tiến sỹ xuất thân khoa Giáp Thìn (1664), Đô cấp sự trung Lễ khoa Nhữ Tiến Dụng, quê Hoạch Trạch, huyện Đường An, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương nay là thôn Hoạch Trạch, xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.
    Cuối thế kỷ 17, đền bị hư hỏng, đổ nát. Khi đó, tiến sĩ Nhữ Tiến Dụng và gia đình sinh sống gần đến Bạch Mã. Ngoài là một vị quan trong triều, Ông còn là thầy dạy học và thầy thiên văn, địa lý có uy tín cao tại kinh thành Thăng Long. Bài ký trên bia “Bạch Mã thần từ bi ký” dựng năm Chính Hòa thứ tám (1687) ghi: “ngày qua tháng lại gió dập mưa sa chẳng thấy được cảnh kỳ vĩ (của đình) đã có khi xưa nữa. Người đời cầu mong ai có thể chấn hưng lại… Toàn thể quan viên trên dưới ba giáp, Mật Thái, Bắc Thượng, Bắc Hạ, phường Hà Khẩu, huyện Thọ Xương, phủ Phụng Thiên… cùng nhau suy tính và bàn bạc đến thỉnh quan Đô cấp sự trung Lễ khoa là Nhữ Tiến Dụng xem đất, đặt hướng hưng công góp đức để hoàn thành công việc…”. Bằng uy tín và vị thế của mình và con trai là tiến sĩ Nhữ Đình Hiền cũng là quan lớn trong triều, hai người đã vận động được nhiều hoàng thân, quốc thích, hoàng hậu, công chúa và các quan lớn tham gia đóng góp tiền của, hiện vật để xây dựng đến. Văn bia cũng ghi lại, không chỉ đóng góp về công sức, bản thân ông và gia đình cũng tham gia đóng góp tiền, hiện vật cho đợt tu bổ lớn này. Gia phả họ Nhữ thôn Hoạch Trạch ghi chép: Năm 1698, Tiến sĩ Nhữ Đình Hiền khi đi sứ Trung Quốc đã mang một bình sứ to (gọi là chum Ngô) về cúng đền Bạch Mã để đựng nước thờ cúng.
    Hoàng giáp khoa Nhân Thìn (1772) Nhữ Công Chấn, là chắt nội Tiến sĩ Nhữ Tiến Dụng đã viết giấy cúng tiến đền Bạch Mã thửa đất do cha ông để lại ở bên tả đền. Văn bia lập ngày 9 tháng 9 năm Cảnh Hưng thứ 35 (1734) ghi: “Nay người trong giáp là Cụ Nhị Giáp tiến sĩ Nhữ Công Chấn xã Hoạch Trạch, trấn Hải Dương nguyên có một khu đất tư ở bên tả thần từ rộng 18 thước, dài hơn 108 thước tình nguyện cúng tiến để làm nơi thờ cúng tiên hiền”. Ông cũng cúng tiến đền đôi câu đối: Bùng từ ức vạn niên, hạo đảng phối thiên ninh huống / Mệnh hương thập lục nhật, âu ca khải thánh sương thời.
    Bia do Tiến sĩ khoa Kỷ Hợi Phạm Thích Soạn lập ngày 20 tháng 1 năm Minh Mạng nguyên niên (1820) đã ghi lại 15 người họ Nhữ cúng tiến tiền, vàng để tu bổ đền, đó là các ông: Nhữ Công Kỳ 12 lạng vàng; Nhữ Trọng Quản 10 lạng vàng; Nhữ Đăng Đệ, Nhữ Đình Sưu, Nhữ Đình Tuấn, Nhữ Đình Quân mỗi người 5 lạng vàng; Nhữ Đình Lý, Nhữ Đình Tuệ  Nhữ Đình Thi, Nhữ Trọng Cửu, Nhữ Trọng Vĩnh mỗi người 10 quan tiền, Nhữ Huy Phấn, Nhữ Đình Sứng, Nhữ Đình Lữ, Nhữ Công Vực mỗi người 6 quan tiền…
     Đó là một số dẫn chứng tiêu biểu trích từ các bài ký trên bia đá cổ tại đền Bạch Mã về tâm đức và cái "duyên" của họ Nhữ với thần từ linh thiêng này. Từ nhiều trăm năm nay, đã thành truyền thống, nhiều người họ Nhữ luôn tôn Thần từ Bạch Mã là điểm tâm linh quan trọng, là phúc thần của mình, của dòng họ Nhữ.
    Ghi nhận công lao, người xưa đã đặt hướng án thờ các cụ Tổ họ Nhữ trong đền Bạch Mã, đó là: Tiến sĩ Nhữ tiến Dụng, Tiến sĩ Nhữ Đình Hiền, Bãng nhãn Nhữ Trọng Thai, Tiến sĩ Nhữ Đình Toản, Hoàng giáp Nhữ Công Chấn. Hàng năm, vào ngày mất của cụ TS Nhữ Tiến Dụng 20/6 ÂL, những người họ Nhữ duy trì lễ dâng hương các cụ Tổ và họp mặt truyền thống tại đền.

Ban thờ các cụ Tổ họ Nhữ có công với đền hiện nay (10/2020) - Khám thờ có dấu khoanh vàng


Một buổi dâng hương có sự tham dự của Bà Chủ tịch phường Hàng Buồm - Bà có mẹ chồng là người họ Nhữ

Bức Đại tự phía trên khám thờ họ Nhữ, Chữ HẬU TRẠCH nghĩa là Ơn dày
 
Tin ảnh: Nhữ Đình Văn, Nhữ Sơn Phong
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

Bài 3: LỜI CẢM ƠN

    LỜI CẢM ƠN   Để đáp ứng cho các  hoạt động của Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam như: - Thăm viếng “vấn Tổ, tìm Tông”, giao lưu  giữa Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam với các địa phương, tìm hiểu truyền thống, cội nguồn để viết bài giới thiệu về họ Nhữ các nơi; - Duy...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091