00:56 EST Thứ năm, 21/11/2019

Danh mục bài viết

Gủi bài viết

Các bài viết

Trang nhất » Bài viết » Lịch sử, danh nhân...

Bia tiến sỹ tại Quốc Tử Giám Hà Nội. Bia số 74 BÀI KÝ ĐỀ TÊN TIẾN SỸ KHOA KHOA ĐINH SỬU NIÊN HIỆU CẢNH HƯNG NĂM THỨ 18 (1757)

Thứ năm - 08/03/2012 07:21

Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội, ảnh sưu tầm


 
- Bài ký đề tên tiến sỹ khoa thi này do Nhữ Đình Toản, Tiến sĩ khoa Bính Thìn, Đặc tiến kim tử vinh lộc đại phu, Nhập nội thị Bồi tụng, Ngự sử đài Phó đô ngự sử, Binh bộ Tả thị lang, Tri Hàn lâm viện sự. Bá trạch hầu soạn (bia số 74). 
- Trích từ sách: Văn Bia Quốc Tử Giám Hà Nội, nhà XB Văn hóa – Thông tin của tác giả Đỗ Văn Ninh


Lời ban biên tập: Trang thông tin điện tử họ Nhữ Việt Nam sẽ lần lượt trích đăng các bài ký trên bia đá đề tên tiến sỹ tại Quốc Tử Giám Hà Nội mà nội dung có liên quan đến các cụ tổ họ Nhữ như: Bia có đề tên các cụ họ Nhữ đỗ tiến sỹ, các cụ họ Nhữ là người soạn hoặc sửa bài ký, các cụ họ Nhữ được giao làm giám thí… theo bản dịch của nhà nghiên cứu Đỗ Văn Ninh – website xin có lời cảm ơn nhà nghiên cứu Đỗ Văn Ninh.

Bài ký đề tên Tiến sĩ khoa Đinh Sửu(1)
Niên hiệu Cảnh Hưng năm thứ 18 (1757) đời vua Lê Hiển Tông

(bia số 74)

Niên hiệu Cảnh Hưng thứ 18, Hoàng Thượng khiêm nhường, thể theo điều hay của tổ tiên thành tâm thực dạ cầu hiền tài. Thực nhờ:

Đại nguyên suý Thống quốc chính Thượng sự Thượng phụ anh đoán văn trị vũ công, thánh minh thành tâm khuyến khích giúp đỡ, mở mang sâu rộng tô vẽ thêm cho những đạo hay. Mùa xuân năm ấy mở khoa thi lớn, đặc cử Trung kính quân doanh Thự phủ sự Đô đốc đồng tri Phó đô tướng, Khanh quận công, bề tôi Trịnh Kiều làm Đề điệu; Bồi tụng Công bộ Tả thị lang Bảo lĩnh hầu (bề tôi) Trần Danh Ninh làm Tri cống cử, Hàn lâm viện Thừa chỉ Thái đình bá, bề tôi Vũ Trần Thiệu và Thiêm sai tri Thị nội thư tả Hình phiên, Đông các đại học sĩ Tuân lĩnh bá bề tôi Bùi Trọng Huyền là Giám thí. Cho bọn Phạm Nguyễn Đạt đỗ. Sang tháng sau vào thi Điện, cho Bùi Đình Dự đỗ Tiến sĩ xuất thân đệ nhị giáp, cho bọn Phạm Huy Cơ đỗ Đồng tiến sĩ xuất thân đệ tam giáp.

Gọi loa đọc tên xong, cấp khoa tự; ban mũ áo, thết yến tiệc, đeo hoa bạc, có sự ân thưởng khác thường, làm thấm nhuần trùng điệp công đức cao dày của nhà vua. Sau khi vinh quy, cho vào triều. Ở ngoài cửa Thái Học, khắc đá đề họ tên, và ra lệnh cho bề tôi làm bài ký.

Bề tôi trộm nghĩ rằng: Khoa Tiến sĩ mở được nhiều, những danh thần, các quan văn võ đều ở đấy mà ra cả. Đó là do thánh triều ta rất coi trọng nho khoa: không chỉ niêm yết bảng vàng mà còn đục đá làm bia, thật đáng cùng chung, đỉnh, kỳ, thường tồn tại mãi mãi. Đó chính là để biểu thị sự sùng kính những phép tắc tốt đẹp xưa. Những người được nêu tên, ai mà chẳng muốn tô điểm, làm đẹp thêm cho công đức của nhà vua, làm trụ cột cho triều đình, làm giường cột cho lăng miếu.

Sự nghiệp danh tiếng rực rỡ như những viên đá quý không bao giờ rữa nát. Như vậy, tấm bia này không thể chỉ coi là vinh quang trong một thời mà thực ra nó dựng lên nền giáo hoá lâu dài cho muôn đời về sau.


Bia số 74 - Văn bia đề tên tiến sĩ - Quốc Tử Giám Hà Nội, Ảnh : Viện nghiên cứu Hán - Nôm

Bề tôi kính ghi.

Đặc tiến Kim tử vinh lộc đại phu Nhập nội thị Bồi tụng, Ngự sử đài Phó đô ngự sử, hành(2) Binh bộ Tả thị lang, Tri Hàn lâm viện sự. Bá trạch hầu bề tôi Nhữ Đình Toản vâng sắc soạn.

Bia lập ngày 19 tháng chạp niên hiệu Cảnh Hưng năm thứ 18 (1757) Hoàng Lê.

Cho đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân 1 người:

- Bùi Đình Dự: xã Nãi Sơn, huyện Nghi Dương, Sinh đồ văn chức.

Cho đỗ Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân 5 người:

- Phạm Huy Cơ: xã Đông Bình, huyện Gia Định, Tri huyện

- Phạm Nguyễn Đạt: xã Kim Đôi, huyện Vũ Giang. Giám sinh (Nguyên tên là Phạm Tiếu).

- Phạm Khiêm Thụ: xã Việt Hạ, huyện La Sơn. Giám sinh văn chức.

- Phan Lê Phiên: xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm. Ngụ cư Ở xã Phú Mỹ. Giám sinh Thị nội Văn chức.

- Đào Duy Điển: xã Đào Xá, huyện Đường An (ngụ cư Ở phường Hoè Nhai, huyện Quảng Đức). Tri huyện Thị nội văn chức.

Nguyễn Hữu Hàm: xã Nhân Mục Môn, huyện thanh Trì, Thị nội tuyển cái hợp Binh phiên điển thư vâng sắc viết.

Chú thích:
1. Khoa Đinh Sửu niên hiệu Cảnh Hưng năm thứ 18 năm 1757 đời vua Lê Hiển Tông
2.Hành: phẩm cao mà làm việc của phẩm thấp gọi là "hành".

Sưu tầm: Nhữ Đình Văn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: n/a
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

GIới thiệu

Bài 3: LỜI CẢM ƠN

    LỜI CẢM ƠN   Để đáp ứng cho các  hoạt động của Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam như: - Thăm viếng “vấn Tổ, tìm Tông”, giao lưu  giữa Hội đồng dòng họ Nhữ Việt Nam với các địa phương, tìm hiểu truyền thống, cội nguồn để viết bài giới thiệu về họ Nhữ các nơi; - Duy...

Đăng Nhập

Bài viết mới nhất

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌ NHỮ VIỆT NAM
www.honhuvietnam.com      E-mail: honhuvietnam@gmail.com

Hotline:                                Fax : +84 4 3 863 1091